Det var i møtet 12. februar at satsen blei auka frå 3 til 4 promille. Auken betyr at dersom du i 2025 betalte 6000 kroner i eigedomsskatt, må du i 2026 betale 8000 kroner – før eventuelle verdiendringar på bustaden er rekna inn.

Du kan sjå debatten i kommunestyret i denne videoen frå 01:05:00 (Tilgjengeleg til 12. mars).

Kvifor måtte kommunen endre budsjettet?

Auka eigedomsskatt var ein del av budsjettendringane som måtte til for å tilfredsstille krava frå Statsforvaltaren, som har vore tydelege på at kommunen må korte ned tida for nedbetaling av meirforbruket som er opparbeida i åra 2023-2025.

Statsforvaltaren peika på at tiltaksplanen måtte justerast slik at meirforbruket blei betalt ned raskare. Dei gjorde òg klart at verken manglande lokalpolitisk vilje til å gjennomføre nødvendige strukturelle endringar, eller det å la vere å nytte det inntektspotensialet kommunen har, åleine kunne vere grunnlag for å få utsett nedbetalingstida utover fire år.

For at kommunen skulle kunne redusere inndekkingstida og klare å dekke inn meirforbruket frå 2023 innan utgangen av 2027, måtte ein auke inntektene eller redusere kostnadene ytterlegare. Sidan det allereie låg inne store omstillings- og innsparingstiltak for både 2026 og 2027, var konklusjonen at inntektene måtte styrkast.

Les alle sakspapira frå kommunestyremøtet her.

Dette blei endra i økonomiplanen

Endringane handlar hovudsakleg om auka inntekter i perioden 2026–2029. Samla sett utgjer dei ei vesentleg styrking av kommuneøkonomien.

De viktigaste punkta er:

• auke i eigedomsskatten frå 3,0 til 4,0 promille
• innføring av tilsynsavgift for sal av tobakk
• auke i innbyggartilskotet basert på oppdaterte folketal
• auke i PU-midlar
• auke i refusjon for ressurskrevjande brukarar
• oppstart av oppdrettsanlegg ved Attavika
• oppstart av oppdrettsanlegg på Lauspneset
• uttak av planlagd innsparing Pålhaugen i 2026
• auka kostnader knytt til ressurskrevjande brukarar i 2026
• andre kapittel står uendra frå kommunedirektøren sitt opphavlege framlegg

Her kan du lese alt om budsjettet og økonomiplanen.

Kvifor eigedomsskatten måtte aukast

Kommunedirektøren peikar på at Hareid er ein låginntektskommune som allereie har pressa økonomi. Høgare renteutgifter og store investeringar har ført til at ein stadig større del av budsjettet går til finanskostnadar, noko som reduserer handlingsrommet for tenesteproduksjon.

Begge dei store sektorane – velferd og læring/kultur – har allereie mange udekte behov. I 2026 er det i tillegg lagt inn store kutt i faste lønskostnader, noko som vil redusere kvaliteten på tenestene ytterlegare.

Kommunedirektøren vurderte derfor at det ikkje ville vere forsvarleg å halde fram utan auke i eigedomsskatten.

Ei auke frå 3,0 til 4,0 promille er venta å gi kommunen om lag 4 millionar kroner i ekstra inntekter i 2026. Dette kjem i tillegg til dei 10,8 millionar som eigedomsskatten ville gitt ved vidareføring av dagens sats.

Desse midlane er heilt nødvendige fordi Hareid kommune allereie skårar raudt på fleire av Statsforvaltaren sine finansielle nøkkeltal, inkludert:

• netto driftsresultat
• lånegjeld
• manglande disposisjonsfond

Trass i mykje arbeid med effektivisering og omstilling, blir det framleis svært krevjande for sektorane å drive innanfor rammene i 2026.

Artikkelen er delvis utarbeide ved hjelp av KI-verktøyet Copilot.